"CUPRUM" Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud Nr 1 (90)/2019

Spis artykułów

Badania własności zróżnicowanej litologicznie rudy miedzi na potrzeby modelowania DEM

Strony: 5-19

W artykule przedstawiono badania własności zróżnicowanej litologicznie rudy miedzi, eksploatowanej w polskich kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. Cykl zaproponowanych badań stanowiskowych pozwolił wyznaczyć podstawowe parametry materiałowe oraz współczynniki, opisujące zjawiska interakcji różnych materiałów. Dla pełnego odwzorowania zachowania urobku przeprowadzono badania modelowe, polegające na zweryfikowaniu wyznaczonych parametrów wyjściowych. W efekcie prowadzonych prac uzyskano kompleksową informację o własnościach rudy miedzi, niezbędną do prowadzenia zaawansowanych badań symulacyjnych w środowisku DEM.

Symulacje numeryczne procesu wymiany cieczy w komorze nowego rozwiązania siłownika hydraulicznego w aspekcie kąta ułożenia króćców

Strony: 21-31

Analiza problemów występujących w maszynach roboczych eksploatowanych w szczególnie trudnych warunkach jest niezastąpionym źródłem wiedzy o procesach degradacji poszczególnych ich elementów lub całych układów. W artykule przedstawiono część wyników prac badawczo-rozwojowych prowadzonych na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej w obszarze identyfikacji, analizy oraz opracowywania nowych rozwiązań siłowników hydraulicznych. Podstawą podjęcia prac była analiza problemów eksploatacyjnych występujących w maszynach eksploatowanych w polskich kopalniach podziemnych KGHM Polska Miedź S.A. Środowisko pracy maszyn w kopalniach podziemnych zazwyczaj charakteryzuje wysoka temperatura otoczenia, co jest wynikiem oddziaływania temperatury górotworu oraz utrudnionym procesem wymiany powietrza. W wysokiej temperaturze otoczenia w maszynach wyposażonych w układy hydrostatyczne zaobserwować można istotne zjawisko przyspieszonej degradacji siłowników hydraulicznych. Wyniki przeprowadzonej analizy tego zagadnienia umożliwiły opracowanie nowego rozwiązania technicznego siłowników hydraulicznych. Podjęte prace badawczo-rozwojowe nowego rozwiązania prowadzone są w bardzo szerokim spektrum zagadnień, a jednym z nich jest analiza wpływu ułożenia kątowego króćców na uzyskiwany stopień wymiany cieczy w komorach siłownika. Wyniki prowadzonych badań w tym zakresie wraz z omówieniem zawarte zostały w niniejszym artykule i są w opinii autorów istotnym etapem w procesie projektowania i wdrażania nowego rozwiązania siłowników.

Projekt obudowy szybowej w warunkach zalegania głębokich pokładów solnych o znacznych miąższościach

Strony: 33-45

Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy znajduje się na monoklinie przedsudeckiej na Dolnym Śląsku. Charakterystyczną cechą górotworu stanowiącego otoczenie północnej części złoża rudy miedzi jest występowanie w utworach cechsztyńskich na głębokości ponad 1000 m warstwy soli kamiennej. Jej miąższość oraz głębokość zalegania wzrasta zgodnie z kierunkiem zapadania złoża. Z tego powodu, w miejscach lokalizacji nowo projektowanych szybów, miąższość pokładu solnego znacznie przekracza 100 m. Projekt konstrukcji obudów szybowych musi uwzględniać właściwości geomechaniczne górotworu. Głównym problemem związanym z wyborem obudowy w soli kamiennej jest zapobieganie skutkom radialnych deformacji wynikających ze zjawiska pełzania, które powodują, że wyłom szybowy z czasem ulega stopniowemu zaciskaniu. W tych warunkach projektanci obudów szybowych stają przed wyzwaniem stworzenia innowacyjnych rozwiązań, które będą w stanie trwale, skutecznie i bezpiecznie chronić wyrobisko szybowe. W artykule zostały przedstawione własne doświadczenia autorów związane z obecnie funkcjonującymi obudowami szybów na odcinkach solnych, jak również nowe rozwiązanie projektowe obudowy, które, w opinii autorów, trwale zabezpieczy wyrobisko szybowe w sposób niewymagający jego cyklicznej przebudowy.

Ewaluacja rozwiązań projektowych i wyzwania w zakresie rozbudowy Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych Żelazny Most o Kwaterę Południową

Strony: 47-60

Omówiono ogólną charakterystykę Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych Żelazny Most i wynikające z niej potrzeby technologiczne rozbudowy. Przedstawiono rozpatrywane warianty wdrażania poszczególnych technologii i ścieżkę doboru przyjętych rozwiązań. Scharakteryzowano zakres i wpływ badań pilotażowych na proces projektowania oraz zakres dalszych, planowanych badań, mających pozwolić na wielowątkową optymalizację procesu. Obejmować ma ona głównie zagadnienia technologiczne, ekonomiczne i geotechniczne.

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego

Strony: 61-73

W artykule podjęto problematykę regulacji prawnych dotyczących odpowiedzialności za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego, które zostały zawarte w Dziale VIII (art. 144-152) ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Zaprezentowano pojęcie zakładu górniczego oraz podjęto próbę zdefiniowania pojęcia ruchu zakładu górniczego. Przeprowadzono analizę zasad, dotyczących odpowiedzialności za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Przedstawiono sposoby naprawiania szkód, z uwzględnieniem zasad postępowania ugodowego, oraz zaprezentowano procedurę dochodzenia roszczeń dotyczących szkód, powstałych w wyniku ruchu zakładu górniczego. Artykuł oparto na literaturze przedmiotu, opracowaniach komentarzowych, skorzystano także z zasobności orzeczeń, przede wszystkim z aktualnej linii orzeczniczej, wypracowanej przez Sąd Najwyższy, aktualnych tez sądów apelacyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.