"CUPRUM" Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud Nr 3 (88)/2018

Spis artykułów

Planowanie rozmieszczenia prób geologicznych w kopalni podziemnej

Strony: 5-16

Planowanie sieci opróbowania geologicznego, wykonywanego w wyrobiskach podziemnych, jest determinowane ich lokalizacją. Z kolei w szacowaniu zasobów i planowaniu produkcji górniczej na podstawie danych z opróbowania, wymagane jest uzyskanie zakładanej dokładności prognozy wartości parametrów złożowych. W artykule przedstawiono metodę optymalizacji liczebności prób i sposobu ich rozmieszczenia, przy zadanej wielkości błędu estymacji, z wykorzystaniem geostatystycznego modelu złoża. Przedstawione techniki modelowania parametrów złożowych i projektowania sieci opróbowania mogą być zastosowane w podziemnych kopalniach złoża pokładowego rudy polimetalicznej.

Ocena efektu sejsmicznego strzelań grupowych przodków w warunkach polskich kopalń rud miedzi

Strony: 17-30

odstawowym sposobem prowokowania zjawisk dynamicznych w kopalniach podziemnych Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego są grupowe strzelania przodków. Polegają one na jednoczesnym odpaleniu ładunków materiału wybuchowego w kilku lub kilkunastu przodkach, co ma na celu uwolnienie energii sprężystej skumulowanej w górotworze. Dokładność stosowanych obecnie systemów nieelektrycznej inicjacji ładunków materiałów wybuchowych jest niewystarczająca, aby w sposób kontrolowany doprowadzać lokalnie do wzmacniania fali sejsmicznej, generowanej detonacją materiału wybuchowego. Oznacza to, że jednoczesne odpalanie ładunków w większej liczbie przodków nie zawsze przekłada się na poprawę skuteczności profilaktyki tąpaniowej. W ramach niniejszego artykułu przeanalizowano przebiegi fal sejsmicznych, generowanych grupowymi robotami strzałowymi w warunkach wybranego oddziału eksploatacyjnego kopalni KGHM. Oceny efektu sejsmicznego strzelań grupowych dokonano w oparciu o zarejestrowane amplitudy prędkości drgań cząsteczek górotworu i wyniki krótkoczasowej transformaty Fouriera.

Rozpoznanie zjawiska jonizacji powietrza w wyrobiskach kopalnianych pod kątem oceny deformacji górotworu

Strony: 31-41

W artykule przestawiono wyniki badań, mających na celu rozpoznanie zjawiska jonizacji powietrza w wyrobiskach górniczych oraz przydatności tego typu obserwacji do oceny stanu górotworu. Jako źródła jonizacji powietrza wskazano powstawanie ładunku elektrostatycznego na powierzchni ośrodka skalnego oraz emanacje radonu obecnego w skalach złożowych, będące pochodną deformacji górotworu. Uzyskane wyniki pomiarów wykazały, że poziom jonizacji powietrza jest zmienny w czasie i zależy od danego pola eksploatacyjnego oraz miejsca pomiaru w tym polu. Zaistniały w trakcie prowadzonych obserwacji wysokoenergetyczny wstrząs sejsmiczny, poprzedzony był niewielkim, ale wyraźnie zauważalnym wzrostem jonizacji. Jednocześnie stwierdzono, że znaczący, zakłócający wpływ na wyniki pomiarów ma praca systemu wentylacyjnego kopalni oraz zapylenie powietrza w wyrobiskach kopalnianych.  

Uwarunkowania zastosowania metod pomiarowych w określaniu stężenia siarkowodoru w powietrzu kopalnianym

Strony: 43-53

W artykule przedstawiono ogólne uwagi dotyczące zagrożenia gazowego siarkowodorem
w kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. Wyszczególniono metody badań i pomiarów stężenia składników gazowych, występujących w powietrzu kopalnianym, oraz kryteria wyboru określonej metody w warunkach ruchowych kopalni. Scharakteryzowano wybrane metody pomiarowe, które wstępnie rekomenduje się do wykorzystania w kopalni rud miedzi, a mianowicie: metodę laserową, metodę chromatograficzną z chromatografem przenośnym, metodę FTIR (transformata Fouriera w podczerwieni), metodę fluorescencji w ultrafiolecie oraz przenośne detektory gazu szybkiego odczytu. Przedstawiono wstępne wyniki badań z wykorzystaniem tzw. mierników szybkiego odczytu, ukierunkowane na określenie selektywności metody elektrochemicznej i samego przyrządu pomiarowego, oraz odporności na wpływ związków chemicznych zakłócających pomiar.

Dobór sposobu przewietrzania jako podstawa skutecznej profilaktyki zagrożenia klimatycznego w podziemnych kopalniach

Strony: 55-73

Przyszłość polskich kopalń należących do KGHM Polska Miedź S.A. związana będzie z eksploatacją na coraz większych głębokościach. Powoduje to zwiększenie zagrożeń aerologicznych, przede wszystkim zagrożenia klimatycznego. Obecnie wprowadza się zaawansowane środki techniczne, aby minimalizować niekorzystny wpływ temperatury powietrza na pracujących na dole ludzi. Na podstawie stosowanych i możliwych do zastosowania sposobów przewietrzania planowanych oddziałów wydobywczych w głębszych partiach złoża rud miedzi, w artykule podjęta została analiza sposobów przewietrzania umożliwiających zapewnienie wymaganych klimatycznych warunków pracy w przestrzeniach roboczych, a tym samym planowe wydobycie złoża rud miedzi.

Udział Wydziału Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej w projektach edukacyjnych EIT Raw Materials

Strony: 75-90

W artykule omówiono zaangażowanie Wydziału Geoinżynierii Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej w europejskich projektach edukacyjnych EIT KIC Raw Materials. Przedstawiono genezę przystąpienia Wydziału do realizacji tych projektów. Zaprezentowano założenia poszczególnych projektów, planowane do osiągnięcia cele oraz konsorcja realizujące projekty. Omówiono doświadczenia Wydziału GGG z realizacji tych projektów, osiągnięte dotychczas cele i korzyści.