"CUPRUM" Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud Nr 2 (87)/2018

Spis artykułów

Zwałowiska pogórnicze jako antropogeniczne złoża wtórne w europejskich zagłębiach górniczych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 5-14

Zwałowiska odpadów wydobywczych i przeróbczych są elementem krajobrazu każdego zagłębia górniczego. Obiekty te po zakończonej sukcesem rekultywacji oraz odzysku odpadowych surowców wtórnych mogą być uznane za interesujące atrakcje geoturystyczne. Wyróżnia się trzy typy zwałowisk: stożkowe, stołowe i krajobrazowe. Istnieje wiele przykładów zakończonej sukcesem rekultywacji zwałowisk krajobrazowych, które są wykorzystywane, jako obiekty sportowe, rekreacyjne, budowlane czy kulturowe. W artykule przedstawiono rożne sposoby rekultywacji i zagospodarowania zwałowisk pogórniczych na przykładzie wybranych europejskich zagłębi górniczych. Podano przykłady pozytywnych doświadczeń w kompleksowej rekultywacji tych obiektów w krajach Europy zachodniej, które mogą zostać wykorzystane w krajach Europy środkowej i wschodniej. Opisano problem odzysku surowców wtórnych z materiału odpadowego. W odpadach zdeponowanych na starych zwałowiskach zawartość węgla lub metali może osiągać wartość nawet ponad 10%. Wydaje się być ekonomicznie i ekologicznie uzasadnione podejmowanie działań związanych z odzyskiem tych materiałów, a także prowadzenie kompleksowego zagospodarowania i rekultywacji opisywanych obiektów.

Projektowanie zabezpieczania zabytkowych wyrobisk chodnikowych na przykładzie wyrobisk, zlokalizowanych na poziomie I Kopalni Soli „Wieliczka”

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 15-39

W związku z postępującym poszerzaniem się zakresu udostępnienia podziemnych, zabytkowych wyrobisk, w tym najstarszych z początku istnienia kopalni, zlokalizowanych na poziomie I Kopalni Soli „Wieliczka”, pojawia się potrzeba rewitalizacji głównych wyrobisk korytarzowych. Zabiegi te są konieczne z uwagi na zapewnienie bezpiecznej komunikacji, udostępnienia i przewietrzania zabytkowych komór, zlokalizowanych w ich otoczeniu. Wobec powyższego zarząd kopalni podjął stosowne działania, zlecając opracowanie dokumentacji technicznych przebudowy najistotniejszych wyrobisk korytarzowych na poziomie I kopalni. W artykule zawarto analizę uwarunkowań geologiczno-górniczych, krótką kwerendę historyczną, opis walorów historyczno-górniczych oraz procesu projektowania przebudowy wybranych wyrobisk na poziomie I Kopalni Soli „Wieliczka” S.A., wpisanych na listę wyrobisk zabytkowych, w aspekcie konserwatorskim.

Podnoszenie stanu bezpieczeństwa tras turystycznych w MGW w Zabrzu za pomocą specjalnie dobranego cyklu szkoleń dla pracowników

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 41-47

Podstawą efektywnego i bezpiecznego działania podmiotów, prowadzących działalność turystyczną w obiektach podziemnych, powinna być wiedza o potencjalnych zagrożeniach, a także ocena skuteczności zabezpieczeń. Celem artykułu jest zaprezentowanie działań podnoszących stan bezpieczeństwa w MGW w Zabrzu za pomocą specjalnie dobranego cyklu szkoleń dla pracowników. W procesie wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem duże znaczenie ma kształtowanie kultury bezpieczeństwa. Kształtowanie bezpiecznych zachowań pracowników powinno być celem, do którego organizacja musi dążyć. W MGW w Zabrzu postawiono sobie za cel podniesienie poziomu kultury bezpieczeństwa (kształtowanie probezpiecznych postaw) poprzez odpowiednio dobrany cykl szkoleń. Przeprowadzone przez autorów rozeznanie, w ramach badania poziomu bezpieczeństwa w MGW w Zabrzu wykazało, że zdarza się podejmowanie zachowań ryzykownych przez pracowników, a różnorodność takich zachowań jest znaczna. Sytuacja ta skłoniła dyrekcję do podjęcia natychmiastowych i radykalnych działań, zmierzających w kierunku eliminacji zachowań niepożądanych z punktu widzenia kierownictwa. Wdrożono odpowiednie procedury oraz instrukcje, a poziom świadomości (a co za tym idzie – kultury bezpieczeństwa) podniesiono za pomocą specjalnie dobranych szkoleń z zakresu zagrożeń terrorystycznych i radzenia sobie z tzw. trudnym klientem.

Ostatnie kopalnie w centrum Katowic

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 49-58

Praca prezentuje historie dwóch kopalń prowadzących wydobycie pod śródmieściem Katowic: Gottwald i Katowice. Funkcjonowanie obu kopalń utrudniało prowadzenie eksploatacji pod obszarem centrum Katowic. Kopalnie te zakończyły już swoją działalność po wielu latach pracy. Pozostały po nich zabytkowe obiekty poprzemysłowe, które wykorzystano dla potrzeb społeczeństwa, przydając im dawnego blasku. Na terenie zakładu głównego kopalni Gottwald (wcześniejszej Eminen”) działa centrum handlowe Silesia City Center, a na terenie kopalni Katowice (wcześniejszej Ferdynand) wzniesiono nową siedzibę Muzeum Śląskiego, gdzie prezentowana jest niezwykle cenna wystawa multimedialna, zapoznająca nas z historią regionu.

Sztolnia Ochrowa w Złotym Stoku

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 59-67

W artykule przedstawiono sięgającą początków XX w. historię prac, zmierzających do wykorzystania w celach leczniczych wypływu wody arsenowo-żelazowej, zlokalizowanego w historycznym – pochodzącym z XVI w. lub starszym – wyrobisku górniczym na terenie Złotego Stoku. Omówiono opracowaną jeszcze przed wybuchem I wojny światowej koncepcję budowy ujęcia wody, którego powstanie miało nadać uzdrowiskowy charakter miejscowości, od wieków związanej z działalnością górniczo-metalurgiczną. Szczegółowo przedstawiono prowadzone od 2013 r. prace górniczo-archeologiczne, w wyniku których rozpoznane i odbudowane zostały historyczne wyrobiska, gdzie występuje opisywany wypływ wód. Omówiono także współczesne działania oraz rozwiązania, wdrożone w celu stworzenia i popularyzacji kolejnej, niecodziennej atrakcji turystycznej w przeżywającym obecnie renesans zainteresowania, niedawno zaś całkowicie zapomnianym, górniczym miasteczku o wspaniałych tradycjach.