"CUPRUM" Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud Nr 1 (78)/2016

Spis artykułów

Charakterystyka wydobycia rudy żelaza ze złoża Południowo-Biełozirskiego na Ukrainie

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 5-15

W artykule opisano warunki geologiczno-górnicze oraz system wybierania Południowo-Biełozirskiego złoża rudy żelaza na Ukrainie. Dokonano pomiarów i analizy osiadania górotworu wzdłuż stropu chodnika na głębokości 740 m. Przeprowadzono symulację z wykorzystaniem odpowiednich materiałów i przedstawiono analizę modelowania. Określono zależności pomiędzy parametrami komór i filarów a stanem i typem skał otaczających. Uzasadniono parametry systemu wybierania w strefach słabych skał. Zaproponowano udoskonalony system komorowo-filarowy.

Model optymalizacyjny odstawy urobku z robót przygotowawczych w kopalni „Lubin”

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 17-27

Streszczenie: W zakładach górniczych Lubin urobek transportowany jest z przodków do podszybia z wykorzystaniem środków transportu oponowego, szynowego oraz taśmowego. Przedstawione środki dobierane są indywidualnie na różnych etapach i w różnej skali. Stosowany sposób odstawy został zaprojektowany do wykorzystania go z systemem eksploatacji komorowo-filarowym. Zgodnie z nim transport oddziałowy jest zawsze realizowany za pomocą samojezdnych maszyn górniczych o podwoziu oponowym. Transport rudy urobku jest pierwszym procesem, determinującym efekt całego systemu, na który składa się wiele zmiennych. Ich poprawne dobranie pozwoli przeprojektować cały system tak, aby osiągnąć jego maksymalną wydajność przy minimalizacji poniesionych kosztów. W niniejszym artykule przedstawiono model optymalizacji odstawy urobku w kopalni Lubin. Problem optymalizacji został przeprowadzony na przykładzie dwóch oddziałów górniczych – G-2 i G-5. Efektem przeprowadzonych badań jest przedstawienie propozycji wdrożenia rozwiązań, mających na celu poprawę czasu odstawy rudy z przodka do punktu wysypowego, tym samym poprawiając wynik finansowy całego przedsięwzięcia. Model optymalizacji porusza problematykę odstawy, z wykorzystaniem zarówno ładowarki kołowej współpracującej z dwoma wozami odstawczymi, jak i określenie najdłużej drogi odstawy urobku, przy której odstawa z wykorzystaniem jedynie ładowarki LK2 jest jeszcze efektywna. 

Ocena przydatności generatorów piezoelektrycznych w kopalniach rud miedzi

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 29-37

W artykule omówiono korzyści i niedogodności wynikające z zastosowania generatorów piezoelektrycznych w kopalniach rud miedzi. Przebadano dwa modele generatorów piezoelektrycznych na specjalnie zaprojektowanym do tego celu stanowisku pomiarowym. Omówiono zalety generatorów, do których należą: korzyści wynikające z możliwości pracy generatorów bez konieczności montowania instalacji elektrycznej (źródło energii w każdym miejscu kopalni, w którym są zamontowane urządzenia generujące drgania mechaniczne) oraz korzyści ekologiczne wynikające z zastosowania odnawialnych źródeł energii (OZE). Natomiast wadą generatorów piezoelektrycznych jest to, że mogą one wyprodukować niewielką ilość energii, co daje możliwość zasilenia tylko niektórych, wybranych transparentów, przenośników, czy lamp, bądź też innych niskomocowych urządzeń.

Problem wyrzutów gazów i skał w dawnej kopalni Wacław w aspekcie wznowienia wydobycia

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 39-56

W artykule omówiono zjawiska wyrzutów gazów i skał, które wystąpiły podczas eksploatacji węgla w dawnej kopalni Wacław w Ludwikowicach Kłodzkich od 1915 r. (pierwszy oficjalnie zarejestrowany wyrzut) aż do jej ostatecznego zamknięcia w 1939 r. Wszystkie wyrzuty poddano analizie, w szczególności wyrzut z 9 lipca 1930 r., wykazując ich związek m.in. z lokalną tektoniką złoża. Ma to szczególne znaczenie w związku z planami wznowienia wydobycia węgla kamiennego w rejonie byłej kopalni Wacław.

Propozycja nowych wskaźników oceny występowania gazów palnych w otworach badawczych w polskich kopalniach rud miedzi

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 57-64

W artykule przedstawiono propozycję oceny stopnia zagrożenia wybuchowego, związanego z obecnością gazów palnych w niektórych otworach badawczych i badawczo wyprzedzających, wierconych w wyrobiskach kopalń rud miedzi LGOM. Do oceny przedmiotowego zagrożenia wykorzystano nowe wskaźniki, charakteryzujące poziom zagrożenia gazami palnymi w danym otworze lub w sąsiedztwie tego otworu oraz uśredniony poziom wystąpień gazów palnych w otworach wykonanych w danym obszarze (sekcji) kopalni. Zamiarem autorów było opracowanie prostej metody wskaźnikowej, umożliwiającej szybką ocenę rozpatrywanego zagrożenia w praktyce kopalnianej.

Legalny a nielegalny handel zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym – skutki i zagrożenia

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 65-73

W Europie w ostatnich latach wzrosło znaczenie odzysku surowców mineralnych ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ZSEE). Masowa produkcja nowoczesnych urządzeń elektrycznych i elektronicznych spowodowała zwiększenie popytu na surowce mineralne, w tym na metale nieżelazne i szlachetne oraz pierwiastki ziem rzadkich. Ich odzysk i ponowne wykorzystanie z odpadów jest cennym źródłem surowców wtórnych, tzw. surowców miejskich. Odzysk surowców z ZSEE, tj. telefony komórkowe, komputery, ekrany, monitory, artykuły gospodarstwa domowego, jest jednym z największych potencjalnych źródeł surowców, wciąż słabo wykorzystanym w Polsce. Szacuje się, że dynamika przyrostu ilości ZSEE jest trzykrotnie wyższa niż pozostałych odpadów (3-5% w skali roku). Według danych GUS każdy Polak generuje rocznie ok. 17 kg odpadów elektronicznych. Podobnie kształtuje się to w UE (ok. 17 kg/rok odpadów elektrycznych i elektronicznych na obywatela). Prognozuje się, że do roku 2020 wielkość ta wzrośnie w UE do 24 kg odpadów ZSEE/rok/osobę. W Polsce w ostatnich latach, według danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), odnotowano znaczący wzrost ilości zebranego ZSEE, tj. około 4 kg/mieszkańca, jednak wielkość ta znacząco odbiega od średniej w UE – 15 kg, jak również od zakładanego poziomu wymaganego w najnowszej dyrektywie (ok. 11 kg/mieszkańca w 2021 r.). Wraz z rozwojem nowoczesnych technologii recyklingu ZSEE zarówno w Polsce, jak i w innych krajach ZSEE stał się cennym towarem. Brakuje jednak wciąż właściwej oceny wielkości i skali legalności przepływów, szczególnie w obrotach zagranicznych. W artykule podjęto próbę oceny, na podstawie dostępnej literatury i danych, wskazywanych problemów i zagrożeń występujących w handlu na rynkach krajowych i zagranicznych ZSEE w krajach UE. Zasygnalizowane są również działania na terenie kraju i UE, które mogą mieć wpływ na przyszły kształt polityki surowcowej w obszarze recyklingu ZSEE [7].

Koncepcja prowadzenia eksploatacji złoża w filarze oporowym pochylni C-140÷143 w kopalni „Lubin”

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 75-85

W artykule przedstawiono koncepcję prowadzenia robót wybierkowych w przyszłym polu eksploatacyjnym XII/6 ZG „Lubin”. Dokonano analizy uwarunkowań geologiczno-górniczych w jego rejonie, koncentrując się przede wszystkim na dokonanej w latach ubiegłych rozcince na filary wielkogabarytowe przy północnej granicy pola XII/6 oraz doświadczeniach, wynikających z robót wybierkowych zakończonych w innych filarach ochronnych, położonych w rejonie zachodnim kopalni Lubin. Zaproponowano kierunek prowadzenia robót rozcinkowych i likwidacyjnych oraz system eksploatacji w oparciu o rozpoznaną sytuację geologiczno-górniczą i analizę zagrożeń naturalnych, zwłaszcza zagrożenia sejsmicznego.