"CUPRUM" Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud Nr 3 (76)/2015

Spis artykułów

Metale szlachetne w złożu rud miedzi monokliny przedsudeckiej, SW Polska, w świetle nowych danych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 7-17

W pracy zostały zamieszczone najistotniejsze informacje na temat występowania metali szlachetnych (Au, Pt, Pd) w strefie wtórnie utlenionego złoża rud miedzi na monoklinie przedsudeckiej. Praca została przygotowana w oparciu o raporty wykonywane dla KGHM Polska Miedź S.A oraz na podstawie danych analitycznych uzyskanych po roku 2003, z nowo udostępnionych obszarów w kopalniach Polkowice i Sieroszowice. Stwierdzono kontynuację występowania strefy wzbogaconej w metale szlachetne w spągu złoża rud miedzi.

Możliwości udostępnienia złoża rud miedzi na monoklinie przedsudeckiej za pomocą upadowej

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 19-35

Postęp w budowie maszyn do całkowicie zmechanizowanego drążenia wyrobisk korytarzowych pozwala na ich stosowanie również w projektach górniczych do udostępniania złóż surowców mineralnych za pomocą upadowych zastępujących kosztowne szyby górnicze. Obecny stan budownictwa podziemnego wskazuje na coraz więcej przypadków wykorzystania takich rozwiązań w przodujących krajach górniczych, takich jak Australia, Chile czy Afryka Południowa. Podobnie w polskim górnictwie podziemnym można znaleźć kilka przykładów takich systemów wybudowanych w ostatnich latach. Osiągane w tej technologii wysokie dzienne postępy drążenia wyrobisk korytarzowych zachęcają do projektowania szybkiego dotarcia upadowymi do złóż nie tylko rud metali, ale także złóż węgla kamiennego czy nawet węgla brunatnego. W tej sytuacji zasadne jest pytanie, czy złoża rud miedzi na monoklinie przedsudeckiej, zalegające na głębokości sięgającej już 1200 m, pod grubą warstwą utworów zawodnionych mogą być udostępnione upadowymi budowanymi w miejsce pionowych szybów. W poszukiwaniu odpowiedzi na tak postawione pytanie w pracy zaprezentowano kilka przypadków udostępnienia złóż za pomocą upadowych w górnictwie krajowym i zagranicznym, w tym złóż zalegających bardzo głęboko. W prezentowanych przykładach przeanalizowano przede wszystkim warunki geologiczno-górnicze, mające pierwszoplanowy wpływ na wybór metody udostępnienia oraz związane z nimi warunki techniczne budowy wyrobisk udostępniających.

Geomechaniczne aspekty prowadzenia frontu w kierunku do i od uskoku z perspektywy ocen zagrożenia tąpaniami

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 37-47

W artykule przedstawiono rezultaty modelowania analitycznego w zakresie geomechanicznej odpowiedzi górotworu na prowadzenie frontu robót rozcinkowych w dwóch odwrotnych względem siebie i uskoku kierunkach, ilustrujących zbliżanie się i oddalanie od zaburzenia. Punktem wyjścia podjętych analiz była zmienność współczynnika koncentracji naprężeń i gęstości energii w aspekcie oceny możliwości wystąpienia tąpnięcia na wybiegu frontu dla obu kierunków eksploatacji. W nawiązaniu do problematyki doboru metod profilaktyki tąpaniowej odniesiono się do kwestii wpływu na wielkość zagrożenia wybranych elementów technologii robót realizowanych w oparciu o systemy komorowo-filarowe.

Metody badania obudowy kotwowej w Katedrze Górnictwa Podziemnego AGH

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 49-60

W artykule opisano stanowiska laboratoryjne oraz polowe Katedry Górnictwa Podziemnego AGH, umożliwiające badanie rzeczywistej obudowy kotwowej w warunkach zmiennych obciążeń. Szczegółowo omówiono nowe stanowisko laboratoryjne wraz z aparaturą badawczą. Ponadto zaprezentowano wyniki badań obudowy kotwowej rozprężnej, zainstalowanej w betonowym bloku symulującym górotwór. W przedstawionej charakterystyce naprężeniowo-odkształceniowej kotwy wyróżniono dwie znamienne części różniące się wielkością intensywności odkształceń/przemieszczeń przypadających na jednostkowy przyrost wartości siły osiowej obciążającej statycznie kotew, zainstalowaną w górotworze.

Mechanizm zjawiska sejsmicznego oraz tąpnięcia w OZG Rudna w Polkowicach z 19.03.2013 r. z wykorzystaniem lokalnych i regionalnych sieci sejsmologicznych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 61-72

Zjawisko sejsmiczne z 19.03.2013 r. było jednym z najsilniejszych zarejestrowanych
w ostatnim czasie na terenie działania kopalni rud miedzi w Polsce. W jego efekcie wyrobiska w rejonie wstrząsu uległy zniszczeniu. Lokalizacja hipocentrum w okolicy uskoku sugeruje możliwość zainicjowania wstrząsu na jego płaszczyźnie. Przedstawione badania próbują wyjaśnić naturę zjawiska w oparciu o dane sejsmologiczne, uzyskane z różnych sieci sejsmologicznych, dwóch lokalnych: kopalnianej oraz powierzchniowej jak również danych z wybranych szerokopasmowych stacji sejsmicznych. Przedstawione wyniki sugerują skomplikowaną naturę mechanizmu wstrząsu, począwszy od słabszego o silnej składowej ścinającej, do silniejszego o charakterze implozji, odpowiadające za zjawisko tąpnięcia. Przeprowadzone modelowania syntetyczne sugerują, że mechanizm tąpnięcia miał naturę zapadnięcia się stopu wraz z jednoczesnym wypiętrzeniem spągu. Tego typu mechanizm tąpnięcia potwierdza przeprowadzona wizja lokalna.

Nowe możliwości obrazowania emisji sejsmicznej indukowanej podziemnymi pracami górniczymi dla kopalń LGOM

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 73-82

Prezentowane rezultaty dotyczą nowoczesnych sposobów obrazowania źródeł emisji sejs-micznej indukowanej podziemnymi robotami górniczymi. Badania dotyczą rozwiązań, które mogą być osiągnięte dla poprawy dokładności lokalizacji oraz automatycznej oceny błędu lokalizacji dla standardowych konfiguracji sieci pomiarowej, typowej dla kopalń miedzi LGOM oraz sieci czujników jednoskładowych, wzbogaconej opcjonalnie o czujniki trójskładowe. W artykule przedyskutowano sposób wizualizacji struktury prędkościowej ośrodka geologicznego, wpływającej na efektywność klasycznej procedury lokalizacji dla różnych typów sieci pomiarowej oraz dla różnych rozmieszczeń czujników, w oparciu o zaimplementowane w kopalni „Rudna” programy „Litos-Wstrząsy” i zintegrowany z nim „Lokalizator 3C”. W dyskusji uwzględniono model jednorodny i izotropowy oraz model niejednorodny (warstwowy) o budowie odzwierciedlającej budowę ośrodka geologicznego w rejonie oddziałów wydobywczych ZG „Rudna”. Z uwagi na typową dla polskich kopalń rud miedzi płaską konfigurację sieci pomiarowej oraz fakt, że dla klasycznych metod lokalizacji źródeł emisji występuje znaczny błąd określania głębokości źródeł wstrząsów sejsmicznych, zaprezentowano sposób wizualizacji dostosowany do tego typu warunków. W dalszej części przedstawiono nowoczesną metodę „czasu odwróconego”, potencjalnie pozwalającą na znaczne poprawienie dokładności lokalizacji, nawet w skrajnie trudnych przypadkach sieci płaskiej, złożonej z czujników jednoskładowych i nakładających się w czasie źródeł emisji sejsmicznej. Metoda ta pozwala również na oszacowanie wielkości błędów lokalizacji źródeł emisji wraz z przybliżoną oceną wieloznaczności sejsmicznego zagadnienia odwrotnego. Dyskutowany sposób obrazowania zjawiska emisji sejsmicznej został dopasowany do charakteru metody i poparty przykładami dla danych syntetycznych.

Geomechaniczne warunki poprawy efektywności strzelań torpedujących w kopalniach LGOM

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 83-93

Strzelania torpedujące są jedną z aktywnych metod profilaktyki tąpaniowej i polegają na naruszeniu struktury skał stropowych w rejonach zagrożonych wstrząsami i tąpaniami. Zmiana integralności stropu, szczególnie warstwy wstrząsogennej bądź kontaktu warstw, zmniejsza możliwość koncentracji energii sprężystej, ale może też być swego rodzaju koncentratorem naprężeń, powodującym wcześniejsze zniszczenie skał. W artykule zaprezentowano wyniki modelowania numerycznego, pozwalające wyznaczać strefy koncentracji energii sprężystej w otoczeniu pola eksploatacyjnego, które będą obszarami, gdzie skuteczność profilaktyki aktywnej będzie największa. Wyniki symulacji numerycznej pozwoliły na sformułowanie ogólnych zasad doboru parametrów strzelań torpedujących.

Nowe rozwiązania techniczne w robotach strzałowych wykonywanych w kopalniach podziemnych rud

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 95-104

W artykule przedstawiono nowe rozwiązania, które powinny być stopniowo wdrażane w polskich podziemnych kopalniach rud. Doświadczenia ostatnich kilku lat pokazują wzrost zastosowania systemów komputerowych w projektowaniu i analizie robót strzałowych. Projektowane parametry mogą być przekazywane do urządzeń wiertniczych oraz do modułu wytwarzającego i ładującego MW do otworu strzałowego. Integralną częścią tego kompleksowego systemu jest nowoczesny systemu inicjowania MW z użyciem zapalników elektronicznych.

Analiza wentylacyjna wykorzystania projektowanych otworów wielkośrednicowych jako wspomagającej drogi doprowadzenia powietrza do wyrobisk kopalni

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 105-114

Przedstawiono efekty wentylacyjne zastosowania projektowanych otworów wielkośrednicowych dla prowadzenia powietrza na odcinku pokładu solnego, w czasie prowadzenia przebudowy szybu, w jego części przechodzącej przez ten pokład. Szybem ma dopływać do kopalni ok. 70 000 m3/min powietrza świeżego, z prędkością ok. 27 m/s. Podczas remontu solnego odcinka szybu prędkość przepływu powietrza musi być ograniczona do ok. 4 m/s, ilość powietrza w szybie nie może przekroczyć 10 000 m3/min. Pozostałą część powietrza planuje się doprowadzić do kopalni otworami wielkośrednicowymi. Analizie wentylacyjnej poddano różne modele dopływu powietrza do wyrobisk podszybia, wpływ zmian przekroju szybu na pracę zlokalizowanej na podszybiu stacji wentylatorów oraz wpływ wykonania dwóch lub czterech otworów wielkośrednicowych na parametry pracy tej stacji, przy pełnej drożności wentylacyjnej szybu, a następnie przy ograniczeniu ilości powietrza płynącego szybem na odcinku solnym do 10 000 m3/min.

Propozycja wykorzystania wyrobisk złoża soli w zakresie wentylacji oraz prewencji aerologicznych zagrożeń naturalnych na poziomie złoża rud miedzi w obszarze „GGP”

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 115-129

Prognozuje się, że prowadzenie eksploatacji złoża rud miedzi w obszarze „Głogów Głęboki Przemysłowy” będzie silnie związane ze znacznym wzrostem występowania zagrożenia klimatycznego oraz zagrożenia zjawiskami gazowymi i gazogeodynamicznymi. Ze względu na liczbę i lokalizację planowanych do drążenia szybów, dużym wyzwaniem dla kopalń KGHM Polska Miedź S.A. będzie system wentylacji, zapewniający wymagane wielkości wydatków powietrza dla przewietrzenia przyszłych frontów eksploatacyjnych oraz drążonych wyrobisk udostępniająco-przygotowawczych, który w znacznym stopniu zdeterminuje planowane wydobycie. Obecna wiedza oraz plany sczerpywania głębokich obszarów złoża umożliwiają przeprowadzenie analizy możliwości działań zabezpieczających przyszłą eksploatację złoża rud miedzi, w aspekcie zwalczenia aerologicznych zagrożeń naturalnych. W artykule przedstawiono koncepcję wykorzystania wyrobisk poziomu złoża soli – jako ważny element w systemie wentylacji oraz prewencji aerologicznych zagrożeń naturalnych przy udostępnianiu głębszych poziomów złoża rud miedzi, i w obszarze „GGP”.

Komputerowe badania wpływu parametrów ruchowych głowic urabiających na obciążenie układu urabiania kombajnu chodnikowego

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 131-142

Kombajny chodnikowe stosowane w polskim górnictwie węgla kamiennego do drążenia wyrobisk korytarzowych wyposażone są w poprzeczne głowice urabiające różnych typów. Wielkość głowic, kształt pobocznicy, liczba i sposób rozmieszczenia noży na pobocznicy głowicy zależą przy tym od wielkości kombajnu chodnikowego, mocy zainstalowanej w jego układzie urabiania oraz przewidywanej wytrzymałości skał, do urabiania których głowice są przeznaczone. Obciążenie głowic urabiających i układu urabiania kombajnu chodnikowego zależą ponadto od parametrów ruchowych głowic urabiających, w tym przede wszystkim: prędkości obrotowej głowic urabiających i prędkości ich wychylania oraz parametrów skrawanej warstwy. Do symulacji procesu urabiania głowicami poprzecznymi kombajnu chodnikowego wykorzystano model matematyczny procesu urabiania, zaimplementowany w programie KREON v.1.2. Badania komputerowe doprowadziły do wyznaczenia zależności: momentu sił obciążenia głowic, mocy i energochłonności urabiania od parametrów ruchowych głowic.

Badania symulacyjne wpływu parametrów skrawanej warstwy na zapotrzebowanie mocy kombajnu chodnikowego

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 143-153

Stosowane do drążenia wyrobisk korytarzowych w polskim górnictwie węgla kamiennego kombajny chodnikowe wyposażone są w głowice urabiające, których wielkość, liczba noży i sposób ich rozmieszczenia zależne są od wielkości kombajnu. Obciążenie układu urabiania kombajnu chodnikowego zależne jest od rodzaju zastosowanych głowic, ich parametrów ruchowych oraz od parametrów skrawanej warstwy skalnej. Symulacje procesu urabiania dwiema głowicami poprzecznymi o wysokim stopniu uporządkowania rozmieszczenia noży, przeznaczonymi do kombajnów chodnikowych różnej wielkości, przeprowadzono za pomocą programu komputerowego KREON v.1.2, zawierającego model matematyczny tego procesu. Badania komputerowe pozwoliły na wyznaczenie wpływu wartości zabioru głowic i wysokości skrawanej warstwy na zapotrzebowanie mocy w procesie urabiania dla szerokiego zakresu prędkości wychylania wysięgnika kombajnu chodnikowego.

Inteligentny system diagnostyki taśm przenośnikowych – możliwości aplikacyjne systemu i jego modułów

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 155-168

Opisano finalną wersję inteligentnego systemu diagnostyki taśm przenośnikowych. System zbudowany jest z pięciu podstawowych modułów wspomagających zarządzanie taśmami przenośnikowymi: wizyjnego, magnetycznego, prognozującego, rozcięć wzdłużnych i bezpieczeństwa. Struktura modułowa pozwala na opcjonalną pracę kompletnego systemu – realizującego wszystkie założone cele lub jako zestaw wybranych przez odbiorcę segmentów. Zastosowane w systemie rozwiązania pozwalają na całkowicie automatyczną ocenę stanu powierzchni, rdzenia oraz grubości taśm przenośnikowych. Współpraca z innymi aplikacjami inżynierskimi i bazami danych pozwala na wszechstronne przetwarzanie wyników monitoringu stanu taśmy w powiązaniu z danymi eksploatacyjnymi pod kątem diagnozowania aktualnego stanu taśmy, przewidywanego dalszego tempa jej zużycia i zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania przenośnika. Kompleksowa diagnostyka taśmy redukuje liczbę niespodziewanych awarii (i związanych z nimi przestojów przenośnika), ułatwia planowanie prac obsługowych i przyczynia się do usprawnienia gospodarki kosztownymi taśmami przenośnikowymi (planowe naprawy, zakupy nowych taśm, opcjonalna regeneracja lub dalsza eksploatacja częściowo zużytych odcinków taśm na mniej obciążonych przenośnikach).

Analiza porównawcza taśm przenośnikowych w oparciu o wyniki wybranych badań laboratoryjnych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 169-178

Na etapie projektowania przenośników taśmowych podejmowane są próby optymalizacji, ukierunkowane przede wszystkim na zmniejszenie zużycia energii. Największe możliwości w tym zakresie daje obniżenie oporów głównych przenośnika, osiągane m.in. przez zastosowanie wyselekcjonowanych rozwiązań konstrukcyjnych taśmy przenośnikowej i krążników. W Zakładzie Systemów Maszynowych Politechniki Wrocławskiej od wielu lat prowadzone są prace badawcze, polegające na precyzyjnym określeniu wpływu zarówno czynników konstrukcyjnych, jak i eksploatacyjnych na energochłonność transportu przenośnikowego. Aktualnie prace skupiają się na poszukiwaniu rozwiązań dedykowanych dla przenośników stosowanych w obszarze górnictwa podziemnego. W pracy przedstawiono metodykę badań laboratoryjnych dotyczących identyfikacji wybranych składowych oporów ruchu taśmy przenośnikowej oraz zaprezentowano wyniki badań uzyskane dla dwóch odcinków taśm przenośnikowych o różnych własnościach gumy okładkowej.

Opracowanie procedury przetwarzania danych temperaturowych z systemu SCADA na potrzeby diagnostyki elementów przenośnika

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 179-187

W artykule został przedstawiony problem analizy wielowymiarowych danych temperaturowych z monitorowanych podzespołów przenośników taśmowych w trybie online. System kontroli temperatury elementów wymaga ustawienia automatycznych progów decyzyjnych, w celu zabezpieczania przenośnika taśmowego przed wystąpieniem awarii. Aktualne ww. progi decyzyjne ustawiane są według założeń służb eksploatujących urządzenia i są jednakowe dla każdego urządzenia w danym typie. Wstępne analizy temperatury z monitorowanych podzespołów pokazały, że wpływ warunków środowiskowych oraz cykl życia urządzenia ma istotny wpływ na poziom temperatury pracy ww. podzespołów. Dlatego autorzy podjęli się przeprowadzenia analizy wielowymiarowych danych temperaturowych, w celu zwiększenia funkcjonalności oraz skuteczności diagnozowania stanu technicznego przenośników taśmowych. Efektem takich działań jest możliwość zastosowania prawidłowej profilaktyki remontowo-przeglądowej dedykowanej każdemu monitorowanemu urządzeniu indywidualnie, co przełoży się na wydłużenie trwałości podzespołów maszyny. W artykule przedstawiono procedury pozyskiwania danych pomiarowych, opisano procedurę identyfikacji wpływu czynników na postać sygnału i jego zmienność i wreszcie procedury przetwarzania, w tym walidacji i ekstrakcji informacji z surowych danych, a na podstawie obserwacji zaproponowano model surowego sygnału.

Wybrane problemy i wyzwania automatycznej diagnostyki elementów maszyn górniczych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 189-198

W artykule zaprezentowano wybrane problemy automatycznej diagnostyki elementów maszyn górniczych. Jednym z najistotniejszych problemów diagnostyki w warunkach kopalni jest automatyczna akwizycja i walidacja danych. Wstępne określenie jakości zebranych danych diagnostycznych pozwala nie tylko na uniknięcie przetwarzania błędnych danych związanych np. z nieprawidłową pracą czujnika, ale także na „autodiagnostykę” systemu pomiarowego, czyli pozyskanie informacji o prawidłowości pracy systemu akwizycji danych. Kolejnym ważnym problemem automatyzacji diagnostyki maszyn górniczych jest identyfikacja trybu pracy maszyny. W literaturze wykazano, że wielkość obciążenia, ale także charakter jego zmienności ma kluczowe znaczenie na etapie doboru metod przetwarzania sygnałów, jak i  schematów wnioskowania diagnostycznego. Dobór odpowiednich, odpornych metod ekstrakcji, a następnie przetwarzania danych diagnostycznych, dopasowanych m.in. do występujących zakłóceń zmiennego obciążenia maszyny, a co za tym idzie – zmiennego stosunku sygnału do szumu pozwala skutecznie wykrywać uszkodzenia w maszynach górniczych. Konsekwentnie, jedynie odpowiednio przetworzone sygnały mogą być podstawą do automatycznego ustalenia prawidłowych progów decyzyjnych. Synteza informacji diagnostycznej z wielu źródeł danych może zapewnić skuteczną ocenę aktualnego stanu technicznego elementów maszyny oraz optymalne planowanie prac obsługowo-naprawczych.

Nowe rozwiązania napędów elektrycznych do górniczych maszyn transportowych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 199-210

Omówiono wymagania w zakresie bezpiecznego stosowania napędów elektrycznych, zasilanych akumulatorami, do górniczych maszyn transportowych. Przedstawiono wyniki prac Instytutu KOMAG w zakresie innowacyjnych maszyn transportowych z napędem elektrycznym, z silnikami z magnesami trwałymi, zasilanymi z baterii akumulatorów polimerowo-jonowych, przeznaczonych do kopalń węgla kamiennego. Wskazano na możliwości implementacji opracowanych napędów do maszyn transportowych stosowanych w górnictwie rud miedzi.

Wykorzystanie maszyn prądu zmiennego w napędach górniczych wyciągów szybowych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 211-220

Obecnie w zdecydowanej większości maszyn wyciągowych stosuje się silniki obcowzbudne prądu stałego produkcji krajowej. Jednak nie jest to napęd, który byłby dobrym rozwiązaniem, szczególnie ze względu na odziaływanie napędu na sieć zasilającą, jak również z uwagi na energochłonność układu. W artykule przedstawiono nowe możliwości realizacji układów napędowych z silnikami prądu zmiennego zasilanych z pośrednich przemienników częstotliwości. Oprócz samych układów napędowych opisano aspekty związane oddziaływaniem tych elementów na sieć elektroenergetyczną kopalni (moc bierna, wyższe harmoniczne).

Nowa konstrukcja hydrocyklonu dla modernizacji klasyfikacji procesu wzbogacania rud miedzi

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 221-232

W artykule przedstawiono nową konstrukcję hydrocyklonu HC500/12°ZAM-IMN, opracowanego dla potrzeb modernizacji klasyfikacji procesu wzbogacania rud miedzi. Zamieszczono wyniki prób klasyfikacji rud miedzi, wykonanych w baterii czterech hydrocyklonów HC500/12°ZAM-IMN, wyposażonych w system automatycznej stabilizacji i regulacji warunków pracy.

Stan kultury bezpieczeństwa dozoru Zakładów Górniczych KGHM Polska Miedź oraz program doskonalenia kultury bezpieczeństwa załóg górniczych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 233-251

W artykule przedstawiono autorską koncepcję kultury bezpieczeństwa w organizacji, która obejmuje zarówno definicję, jak i model zjawiska. Stanowiła ona podstawę doboru elementów kultury bezpieczeństwa w zakładach górniczych, ich operacjonalizacji i konstrukcji zestawu narzędzi badawczych. Narzędzia wykorzystano w badaniach zrealizowanych w zakładach górniczych – węglowych i miedzi. Główną intencją publikacji jest jednak próba oceny praktycznej wartości koncepcji. Cel ten zrealizowano poprzez: 1) wykazanie, w każdym z zakładów górniczych KGHM, różnic między stanem elementów warstwy mentalnej kultury bezpieczeństwa osób dozoru ruchu – rok 2012 w odniesieniu do roku 2002, 2) skonfrontowanie wielkości stwierdzonych różnic ze zmianami wskaźników wypadkowości. Ponadto określono możliwości i warunki dokonania celowej zmiany kultury bezpieczeństwa załogi.

Rozwiązania inżynieryjno-prawne w zarządzaniu ryzykiem związanym z funkcjonowaniem obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych dużej skali na przykładzie OUOW Żelazny Most KGHM Polska Miedź SA

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 253-264

Obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych (OUOW) ŻELAZNY MOST funkcjonuje nieprzerwanie od 1977 r., będąc obecnie jedynym odbiorcą odpadów flotacyjnych pochodzących z procesu wytwarzania koncentratów z rud miedzi w Zakładach Przeróbczych KGHM Polska Miedź S.A. Pełniona w ciągu technologicznym funkcja unieszkodliwiania odpadów przez ich składowanie implikuje brak możliwości przestojów w jego pracy, co w prostej linii prowadziłoby do zatrzymania produkcji. Na mapie Europy, ze względu na swoje wymiary, jest to największy tego typu nadpoziomowy obiekt hydrotechniczny. W historii eksploatacji tego OUOW ŻELAZNY MOST, nie ma istotnych zdarzeń awaryjnych, ze względu na wdrożone wysokie standardy bezpieczeństwa. Analizując przykłady światowe, można jednak dostrzec, że obiekty tego typu mogą i podlegają zdarzeniom awaryjnym. Z tego względu przedsiębiorca, stosując dobre praktyki, wdrożył szereg mechanizmów o charakterze inżynieryjnym, ograniczających ryzyko wystąpienia awarii. Pozwalają one ujawnić zagrożenia i odpowiednio z wyprzedzeniem na nie reagować. W ostatnich latach wprowadzono także istotne zmiany w regulacjach prawnych, zobowiązujące posiadacza odpadów do stosowania dodatkowych instrumentów prawno-ekonomicznych (gwarancje finansowe, ocena ryzyka), chroniących głównie „otoczenie” obiektu na wypadek wystąpienia poważnego zdarzenia awaryjnego i przede wszystkim, na czym zależało ustawodawcy, wzięcia odpowiedzialności za usunięcie skutków jego wystąpienia. Artykuł prezentuje standardy zabezpieczeń na przykładzie OUOW kategorii A, należącego do KGHM Polska Miedź S.A., służącego unieszkodliwianiu odpadów z flotacji rud miedzi. Ze względu na sposób klasyfikacji, w kraju znajduje się tylko jeden przypadek obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych tak dużej skali, tj. OUOW ŻELAZNY MOST. Wdrożone w Polsce standardy bezpieczeństwa dla tego typu obiektów nie odbiegają, a wręcz wyprzedzają rozwiązania światowe.