"CUPRUM" Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud Nr 2 (71)/2014

Spis artykułów

Sposób kompleksowej oceny stanu technicznego wyrobisk komorowych w kopalniach soli

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 5-16

W artykule zaprezentowano sposób oceny stateczności wyrobisk komorowych w warunkach górnictwa soli kamiennej. Zadania geomechaniczne zostały sformułowane numerycznie dla warunków charakterystycznych dla Kopalni Soli „Wieliczka", z wykorzystaniem wyników przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz obserwacji i pomiarów dołowych. Na podstawie uzyskanych wyników opracowano model geologiczno-inżynierski dla wybranych komór, co pozwoliło następnie sformułować przestrzenny model numeryczny górotworu, oparty na metodzie różnic skończonych, którego struktura umożliwia modelowanie stanu wytężenia i procesów deformacyjnych. Wyniki przeprowadzonych symulacji wskazują, że opracowana metoda może być wykorzystywana do oceny stateczności wyrobisk komorowych w górnictwie soli.

Związki siarkowe w anhydrycie bitumicznym z OG "Sieroszowice" w świetle badań petrograficznych i geochemicznych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 17-42

Wśród znanych odmian anhydrytów cechsztyńskich cyklotemu pierwszego (poziomu A1d) wyróżnia się warstwa laminowanych anhydrytów bitumicznych. Została ona stwierdzona wyrobiskami górniczymi w OG „Sieroszowice" i charakteryzuje się obecnością węglowodorów oraz siarkowodoru i innych gazów siarkowych. W składzie mineralnym skały występują: anhydryt, kalcyt i dolomit oraz domieszka kwarcu i substancji organicznej. Minerały te tworzą jasne laminy anhydrytowe oraz ciemniejsze węglanowe, zawierające także rozproszoną substancję organiczną. Z powierzchniami laminacji oraz spękań wiąże się intensywne uwalnianie siarkowodoru i innych gazów z matrycy skalnej. Badania geochemiczne składu molekularnego biomarkerów wskazują, że laminowany anhydryt bitumiczny utworzył się w lokalnym zbiorniku o niższej koncentracji zasolenia w stosunku do innych anhydrytów dolnych A1d. Badania te wskazują także na środowisko algowe jako źródło materii organicznej, z której wygenerowały węglowodory. W poziomie anhydrytów dolnych, w wyniku reakcji geochemicznych siarczanów z materią organiczną (kerogen II), utworzyły się związki siarki (siarkowodór, merkaptany) obecne w przestrzeni porowej. Oznacza to, że laminowany anhydryt bitumiczny jest zarówno skałą macierzystą, jak,i zbiornikową dla zawartych w nim gazów.

Profilaktyka zagrożenia siarkowodorem na przykładzie oddziału G-63 w kopalni Polkowice-Sieroszowice

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 43-55

Siarkowodór jest gazem bezbarwnym, o charakterystycznym zapachu zgniłych jaj, wyczuwalnym przy bardzo niewielkich stężeniach. W ostatnim okresie w kopalniach Polkowice-Sieroszowice oraz Rudna wystąpiły zjawiska emanacji siarkowodoru z górotworu, stwarzając stan zagrożenia gazowego. Aby zapewnić bezpieczeństwo i ochronę zdrowia górników, kopalnie podjęły działania profilaktyczne, w celu ograniczenia lub eliminacji stanu zagrożenia siarkowodorem. W artykule przedstawiono przedmiotowe działania, prowadzone w kopalni Polkowice-Sieroszowice, na przykładzie oddziału G-63 oraz je scharakteryzowano. Skoncentrowano się na zagadnieniach rozpoznania zagrożenia gazami szkodliwymi dla zdrowia poprzez prognozę regionalną, lokalną i bieżącą. Przedstawiono metody ochrony załogi przed szkodliwym działaniem siarkowodoru oraz działania wentylacyjne w tym zakresie, przy jednoczesnym omówieniu sposobu izolowania stref zagrożenia siarkowodorem.

Wpływ więzi jednostronnych w postaci szczeliny między ścianą boczną fundamentu a zasypką boczną na dynamikę blokowych fundamentów pod maszyny

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Strony: 57-67

W pracy rozważono nietypowy, wynikający z praktyki inżynierskiej problem dynamiki blokowych fundamentów pod maszyny. Jest nim przypadek pojawienia się szczeliny między gruntem a fundamentem, na styku bocznych ścian fundamentu. Sformułowano stosowne równanie drgań, uwzględniające powyższe zjawisko. Rozważono dwa rodzaje najczęściej występujących w praktyce obciążeń dynamicznych: harmoniczne i serię obciążeń krótkotrwałych. Sformułowano rozwiązania równania drgań własnych i drgań wymuszonych - w zakresie deterministycznym oraz przy założeniu, że wybrane parametry są zmiennymi losowymi. Przytoczono przykładowe wyniki analiz numerycznych, z których wynika, że rozpatrywane w pracy zjawiska mogą powodować istotne zmiany odpowiedzi dynamicznych układu. Sformułowanie stosownych uogólnień wymaga przeprowadzenia znacznie obszerniejszych analiz numerycznych.