Artykuły

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

KGHM Polska Miedź S.A. – szkic monograficzny 1960-2020

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule przedstawiono genezę Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego, proces powstawania Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi poprzez budowę kopalń, hut miedzi oraz zaplecza produkcyjnego. Następnie zaprezentowano proces przekształceń własnościowych państwowego kombinatu w miedziowy holding o charakterze spółki akcyjnej pod nazwą KGHM Polska Miedź S.A. W dalszej kolejności opisano „zagraniczny” KGHM oraz aktualne inwestycje górnicze, pozwalające na dalsze funkcjonowanie KGHM. W zakończeniu zaprezentowano wykaz ważniejszych podmiotów gospodarczych w Grupie Kapitałowej, aktualny stan zasobów oraz podsumowanie procesu 60-letniej działalności.

Święci patroni górników w Ameryce Łacińskiej

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W krajach Ameryki Łacińskiej, górnicy pracujący w trudnych i niebezpiecznych warunkach podziemi też mają swoich orędowników i świętych patronów. Odmiennie niż w Europie, patronem górników w Ameryce Południowej nie jest św. Barbara. Zależnie od kraju, a nawet wydobywanych minerałów, górnicy wybrali za swego orędownika różnych świętych. Najbardziej rozpowszechniony jest kult San Lorenzo, Matki Bożej, a w Meksyku Dzieciątka Jezus. W wielu andyjskich regionach górniczych Indianie, mimo przyjętej ewangelizacji, nie porzucili wierzeń praojców. W podziemiu kopalni indiańscy górnicy nadal wyznają swój dawny kult opiekuna El Tío de la mina – odpowiednika naszego Skarbnika. W każdym kraju i regionie górniczym Ameryki Łacińskiej tradycje uroczystości Dnia Górnika mają swoją niepowtarzalność, a daty obchodów święta są inne. Podczas obchodów uroczystych fiest i świąt górniczych zawsze organizowane są śpiewy przy muzyce oraz barwne tańce andyjskie. Najsłynniejszym synkretycznym tańcem andyjskich indiańskich górników jest taniec Diablada.

Na styku miedzi i grafenu

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule przedstawiono zalety i ograniczenia miedzianych przewodów elektrycznych oraz korzyści, wynikające z ich powlekania grafenem. Opisano metody wytwarzania powłok grafenowych na przewodach miedzianych, ze szczególnym uwzględnieniem metody CVD. Ponadto, zaprezentowano założenia projektu „Produkcja warstw grafenowych na przewodnikach miedzianych do zastosowań elektronicznych” (GLC-Connect), finansowanego z programu POIR. W ramach tego projektu zaplanowano opracowanie i budowę dwóch systemów do powlekania grafenem drutu miedzianego i ścieżek elektronicznych metodą CVD.

Pozostałości górnictwa rud uranu i kruszców w metamorfiku kaczawskim

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Artykuł przedstawia krótką historię oraz stan zachowania pozostałości prac górniczych, prowadzonych w obrębie metamorfiku kaczawskiego. Zaprezentowano w nim wyniki prac inwentaryzacyjnych, przeprowadzonych w kopalni Wleń w Pilchowicach i innych obiektach górniczych rejonu Radomice-Klecza, kopalniach rejonu Lipy, a także w kilku innych punkach w Górach Kaczawskich. Inwentaryzacją objęto 33 obiekty górnicze (szyby, sztolnie, wyrobiska odkrywkowe, zapadliska powierzchniowe, hałdy pokopalniane itp.), które poddano badaniom mineralogicznym, petrograficznym i radiometrycznym oraz udokumentowano fotograficznie. Prowadzono również badania historyczne w archiwach i bibliotekach. Podczas prac inwentaryzacyjnych zaobserwowano destrukcyjne zmiany, zachodzące z upływem czasu  w opisywanych obiektach górniczych. Przedstawiono również efekty prowadzonych tu prac rekultywacyjnych, mające na celu zminimalizowanie szkodliwego oddziaływania różnego rodzaju pozostałości prac górniczych na ludzi i środowisko. W podsumowaniu podano m.in. szacunkową długość wszystkich podziemnych wyrobisk górniczych oraz wielkość wydobycia rud uranu (w przeliczeniu na czysty metal) i innych surowców w kopalniach metamorfiku kaczawskiego.

Modelowanie i szacowanie wartości zasobów złóż stratoidalnych z wykorzystaniem programu QGIS

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Przedstawiono możliwości wykorzystania systemów informacji przestrzennej (GIS) w ocenie i analizie wartości zasobów złóż stratoidalnych oraz zasady korzystania z oprogramowania tzw. wolnego albo otwartego (open source/free software). Zwrócono uwagę na specyfikę budowy geologicznej złóż stratoidalnych oraz metodykę ich rozpoznawania i modelowania na przykładzie złoża, położonego na monoklinie przedsudeckiej. Zbudowano model wartości zasobów przemysłowych i eksploatacyjnych teoretycznego złoża stratoidalnego oraz przestawiono koncepcję szacowania wartości zasobów w blokach geologicznych. W ostatnim rozdziale podjęto dyskusję na temat wykorzystania sztucznej inteligencji (uczenia maszynowego) w modelowaniu i planowaniu produkcji w warunkach istnienia rzadkiej lub nieregularnej sieci opróbowania.

Metody pomiarów hydrogeologicznych w głębokich otworach na przykładzie projektu I-More

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Głębokie otwory, czyli takie o głębokości powyżej 500 m, stanowią zaledwie niecałe 7% wszystkich otworów zarejestrowanych w Centralnej Bazie Danych Geologicznych, prowadzonej przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy. Pomiary hydrogeologiczne w takich otworach wiertniczych są dla hydrogeologów niemałym wyzwaniem. Problem stanowi nie tylko głębokość i średnica otworu, ale także warunki panujące w ujmowanej warstwie wodonośnej, czyli położenie zwierciadła wody, mineralizacja, temperatura i gęstość wody oraz zawartość substancji zwiększających właściwości korozyjne wody, a zwłaszcza chlorków. W zależności od głębokości zalegania zwierciadła wód podziemnych i konstrukcji otworu, przeprowadzenie w nim obserwacji monitoringowych może być skomplikowane technicznie. Dodatkową trudnością cechują się pomiary w otworach pompowanych (studniach). W czasie próbnych pompowań w orurowaniu o niewielkiej średnicy trzeba zainstalować pełne oprzyrządowanie, tak by umożliwić przeprowadzenie pompowania i jednocześnie zapewnić odpowiednią częstotliwość i dokładność pomiarów. W artykule opisano wady i zalety różnych metod wykonywania pomiarów hydrogeologicznych (położenia zwierciadła wody i jej parametrów fizykochemicznych) zarówno w otworach obserwacyjnych, jak i w otworach pompowanych. Szczególną uwagę zwrócono na praktyczny aspekt zagadnienia. Przedstawiono przykład kompleksowego wykorzystania różnych metod i różnych urządzeń do pomiarów hydrogeologicznych w oparciu o doświadczenia z projektu I-More. Bazując na przeprowadzonych długotrwałych badaniach hydrogeologicznych z wykorzystaniem szeregu urządzeń pomiarowych, zarówno automatycznych, jak i manualnych, można jednoznacznie stwierdzić, że do prawidłowego wykonania pomiarów w głębokich otworach pompowanych w obecnych czasach niezbędna jest instalacja automatyki pomiarowej. Pomimo wielu zalet automatycznych czujników z rejestracją danych, dla wiarygodnej interpretacji i weryfikacji zgromadzonych wyników pomiarów, konieczne jest też prowadzenie systematycznych, manualnych pomiarów kontrolnych.

Określenie nośności obudowy wyrobisk korytarzowych w warunkach dołowych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Wyznaczanie parametrów podpornościowych i charakterystyk obciążeniowo-deformacyjnych odrzwi obudowy łukowej podatnej realizowane jest głównie drogą badań stanowiskowych laboratoryjnych lub analitycznie metodami numerycznymi, np. za pomocą metody elementów skończonych. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku obudowy mieszanej – odrzwiowej pokrytej warstwą torkretu. Z uwagi na specyfikę takiego układu nie jest możliwe przeprowadzenie badań laboratoryjnych, a symulacje komputerowe mogą być obarczone znacznymi błędami z uwagi na dużą zmienność parametrów powłoki z betonu natryskowego. Dla takich przypadków opracowano metodykę badań dla obudowy w warunkach dołowych, która pozwala określić rzeczywiste parametry dla różnych warunków jej wykonania. W artykule przedstawiono metodykę badania odrzwi pokrytych torkretem, stanowisko do takich badań oraz plan przygotowanych badań.

Koncepcja udostępnienia dla ruchu turystycznego obiektu objętego ochroną przyrody jako przykład turystyki zrównoważonej

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Jaskinia Niedźwiedzia jest jedną z najdłuższych i najgłębszych jaskiń w Polsce. Obiekt objęty jest ochroną w formie rezerwatu przyrody oraz programu Natura 2000. Część jaskini została udostępniona do zwiedzania w 1983 r. W 2010 r. odkryto wejście do nowego ciągu korytarzy, których długość przekracza 1000 m. Występują w nich różnorodne formy naciekowe: stalaktyty, stalagmity, stalagnaty, żyrandole, kopuły, kaskady i draperie.

Z uwagi na unikatowość odkrycia oraz jego olbrzymi potencjał turystyczny, zdecydowano się na rozpoczęcie prac, zmierzających do udostępnienia nowo odkrytej części jaskini dla ruchu turystycznego. Założeniem, przyjętym przed przystąpieniem do prac, było takie ich prowadzenie, aby istniejące warunki środowiskowe zachować w możliwie niezmienionym stanie. Dlatego też przedsięwzięcie rozpoczęto od szczegółowych badań, pomiarów i obserwacji dokumentujących:

-        miejsca i warunki zimowania nietoperzy, okresy rojenia się i ich migracji, 

-        warunki klimatyczne oraz geomorfologiczne jaskini,

-        siedliska przyrodnicze oraz chronione i rzadkie gatunki roślin.

Projekt trasy turystycznej powstał w nawiązaniu do uzyskanych wyników. Przedmiotem artykułu są, opracowane przez multidyscyplinarny zespół specjalistów, rozwiązania – zarówno techniczne, jak i organizacyjne – umożliwiające zachowanie chronionych elementów środowiska w warunkach udostępnienia nowej trasy turystycznej.

Ruch turystyczny z uwzględnieniem osób niepełnosprawnych w byłych wyrobiskach górniczych na przykładzie kompleksu Sztolnia Królowa Luiza

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu dysponuje kilkoma trasami podziemnymi, przeznaczonymi do ruchu turystycznego. Są to trasy z licznymi atrakcjami, wymagają jednak od turystów odpowiedniej sprawności ruchowej. Dla turystów z niepełnosprawnościami przygotowano specjalną trasę w Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej. W tym celu wykonano wiele prac adaptacyjnych oraz przeszkolono przewodników i wprowadzono przepisy, które regulują ruch osób niepełnosprawnych w kompleksie Sztolnia Królowa Luiza. W artykule przedstawiono najważniejsze informacje, dotyczące powstałej trasy dla osób niepełnosprawnych.

Tama izolacyjna z wizjerem jako sposób prezentacji dawnych wyrobisk górniczych

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu oferuje do zwiedzania podziemne trasy tury-styczne, m.in. w Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej (GKSD). Od kilkunastu lat trwają prace, mające na celu udostępnienie lub prezentację zwiedzającym systematycznie udostępnianych nowych wyrobisk górniczych. W Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej znajduje się wiele wyrobisk, które mają dużą wartość historyczną i poznawczą, lecz nie wszystkie mogą być udostępnione dla ruchu turystycznego. Wynika to głównie ze względów bezpieczeństwa, m.in. braku lub złego stanu obudowy górniczej i braku odpowiedniego przewietrzania. Dla zapewnienia ekspozycji wyrobisk górniczych o cennych walorach historycznych, w podziemnych trasach turystycznych zaprojektowano specjalny wizjer. W artykule zaprezentowano konstrukcję wizjera oraz miejsce jego instalacji.

Filarowy system wybierania węgla i jego historia

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule opisano, dawniej powszechnie stosowany w górnictwie, system filarowego wybierania pokładu węgla kamiennego. Przedstawiono rozwój mechanizacji robót górniczych i odstawy urobku. Opisano stosowane dawniej sposoby wykonywania robót strzałowych przy wybieraniu pokładu. Ważnym czynnikiem przy prowadzeniu podziemnej eksploatacji węgla jest wentylacja wyrobisk. Omówiono rodzaje dawniej stosowanych metod wentylacyjnych w górnictwie. System filarowy wybierania węgla stosowany był w kopalniach na Dolnym i Górnym Śląsku przez cały wiek XIX i na początku XX w. Stosowany był jeszcze w niektórych kopalniach w latach sześćdziesiątych XX w. W połowie wieku XX system filarowo-zabierkowy został wyparty przez ścianowy system wybierania węgla.

Projekt obudowy szybowej w warunkach zalegania głębokich pokładów solnych o znacznych miąższościach

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy znajduje się na monoklinie przedsudeckiej na Dolnym Śląsku. Charakterystyczną cechą górotworu stanowiącego otoczenie północnej części złoża rudy miedzi jest występowanie w utworach cechsztyńskich na głębokości ponad 1000 m warstwy soli kamiennej. Jej miąższość oraz głębokość zalegania wzrasta zgodnie z kierunkiem zapadania złoża. Z tego powodu, w miejscach lokalizacji nowo projektowanych szybów, miąższość pokładu solnego znacznie przekracza 100 m. Projekt konstrukcji obudów szybowych musi uwzględniać właściwości geomechaniczne górotworu. Głównym problemem związanym z wyborem obudowy w soli kamiennej jest zapobieganie skutkom radialnych deformacji wynikających ze zjawiska pełzania, które powodują, że wyłom szybowy z czasem ulega stopniowemu zaciskaniu. W tych warunkach projektanci obudów szybowych stają przed wyzwaniem stworzenia innowacyjnych rozwiązań, które będą w stanie trwale, skutecznie i bezpiecznie chronić wyrobisko szybowe. W artykule zostały przedstawione własne doświadczenia autorów związane z obecnie funkcjonującymi obudowami szybów na odcinkach solnych, jak również nowe rozwiązanie projektowe obudowy, które, w opinii autorów, trwale zabezpieczy wyrobisko szybowe w sposób niewymagający jego cyklicznej przebudowy.

Ewaluacja rozwiązań projektowych i wyzwania w zakresie rozbudowy Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych Żelazny Most o Kwaterę Południową

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Omówiono ogólną charakterystykę Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych Żelazny Most i wynikające z niej potrzeby technologiczne rozbudowy. Przedstawiono rozpatrywane warianty wdrażania poszczególnych technologii i ścieżkę doboru przyjętych rozwiązań. Scharakteryzowano zakres i wpływ badań pilotażowych na proces projektowania oraz zakres dalszych, planowanych badań, mających pozwolić na wielowątkową optymalizację procesu. Obejmować ma ona głównie zagadnienia technologiczne, ekonomiczne i geotechniczne.

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule podjęto problematykę regulacji prawnych dotyczących odpowiedzialności za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego, które zostały zawarte w Dziale VIII (art. 144-152) ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Zaprezentowano pojęcie zakładu górniczego oraz podjęto próbę zdefiniowania pojęcia ruchu zakładu górniczego. Przeprowadzono analizę zasad, dotyczących odpowiedzialności za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Przedstawiono sposoby naprawiania szkód, z uwzględnieniem zasad postępowania ugodowego, oraz zaprezentowano procedurę dochodzenia roszczeń dotyczących szkód, powstałych w wyniku ruchu zakładu górniczego. Artykuł oparto na literaturze przedmiotu, opracowaniach komentarzowych, skorzystano także z zasobności orzeczeń, przede wszystkim z aktualnej linii orzeczniczej, wypracowanej przez Sąd Najwyższy, aktualnych tez sądów apelacyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Badania własności zróżnicowanej litologicznie rudy miedzi na potrzeby modelowania DEM

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule przedstawiono badania własności zróżnicowanej litologicznie rudy miedzi, eksploatowanej w polskich kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. Cykl zaproponowanych badań stanowiskowych pozwolił wyznaczyć podstawowe parametry materiałowe oraz współczynniki, opisujące zjawiska interakcji różnych materiałów. Dla pełnego odwzorowania zachowania urobku przeprowadzono badania modelowe, polegające na zweryfikowaniu wyznaczonych parametrów wyjściowych. W efekcie prowadzonych prac uzyskano kompleksową informację o własnościach rudy miedzi, niezbędną do prowadzenia zaawansowanych badań symulacyjnych w środowisku DEM.

Symulacje numeryczne procesu wymiany cieczy w komorze nowego rozwiązania siłownika hydraulicznego w aspekcie kąta ułożenia króćców

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Analiza problemów występujących w maszynach roboczych eksploatowanych w szczególnie trudnych warunkach jest niezastąpionym źródłem wiedzy o procesach degradacji poszczególnych ich elementów lub całych układów. W artykule przedstawiono część wyników prac badawczo-rozwojowych prowadzonych na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej w obszarze identyfikacji, analizy oraz opracowywania nowych rozwiązań siłowników hydraulicznych. Podstawą podjęcia prac była analiza problemów eksploatacyjnych występujących w maszynach eksploatowanych w polskich kopalniach podziemnych KGHM Polska Miedź S.A. Środowisko pracy maszyn w kopalniach podziemnych zazwyczaj charakteryzuje wysoka temperatura otoczenia, co jest wynikiem oddziaływania temperatury górotworu oraz utrudnionym procesem wymiany powietrza. W wysokiej temperaturze otoczenia w maszynach wyposażonych w układy hydrostatyczne zaobserwować można istotne zjawisko przyspieszonej degradacji siłowników hydraulicznych. Wyniki przeprowadzonej analizy tego zagadnienia umożliwiły opracowanie nowego rozwiązania technicznego siłowników hydraulicznych. Podjęte prace badawczo-rozwojowe nowego rozwiązania prowadzone są w bardzo szerokim spektrum zagadnień, a jednym z nich jest analiza wpływu ułożenia kątowego króćców na uzyskiwany stopień wymiany cieczy w komorach siłownika. Wyniki prowadzonych badań w tym zakresie wraz z omówieniem zawarte zostały w niniejszym artykule i są w opinii autorów istotnym etapem w procesie projektowania i wdrażania nowego rozwiązania siłowników.

Działalność Zakładu Ochrony Środowiska, czyli naukowe podstawy praktycznych rozwiązań proekologicznych w górniczym przemyśle miedziowym

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule przedstawiono wyniki wybranych prac naukowo-badawczych, wykonanych na przestrzeni ostatnich pięciu dekad w Zakładzie Ochrony Środowiska KGHM CUPRUM Centrum Badawczo-Rozwojowe (wcześniej znane jako ZBiPM Cuprum, CBPM Cuprum), których wykorzystanie i często wdrożenie przyczyniło się do znaczącej poprawy stanu środowiska w rejonie górniczego Zagłębia Miedziowego. Wkład i rola CUPRUM, a więc zakładów tzw. zaplecza KGHM, umożliwiały nierzadko zapewnienie ciągłości funkcjonowania oddziałów na przestrzeni lat. Opracowywano rozwiązania organizacyjne, usprawniające funkcjonowanie spółki-Matki, przygotowywano dokumentację, na podstawie której oddziały KGHM Polska Miedź S.A. uzyskiwały wymagane prawem decyzje, stanowiące ramy prowadzonej działalności górniczo-hutniczej, czy też wreszcie wypracowywano rozwiązania techniczne dla potrzeb jej konkretnych instalacji.

Projektowanie wysokowydajnych, trigeneracyjnych systemów klimatyzacji centralnej kopalń KGHM

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule przedstawiono rozwiązania techniczne i projektowe, zastosowane w zaprojektowanym w nowo powstałym w KGHM CUPRUM Zakładzie Budownictwa Przemysłowego i Badań Materiałowych trigeneracyjnym systemie przygotowywania wody lodowej do celów chłodniczych powietrza kopalnianego, bazującym na skojarzonej produkcji energii elektrycznej, chłodu i ciepła podczas spalania paliwa gazowego w silnikach gazowych. Drugim istotnym poruszonym tu elementem jest ewolucja procesu projektowania obiektów o wysokim stopniu skomplikowania, ze zwróceniem szczególnej uwagi na nowoczesne narzędzia projektowe, umożliwiające proces projektowania w technologii BIM (Building Information Modeling), w wirtualnej rzeczywistości.

Dorobek Zakładu Inżynierii Mechanicznej i Elektrycznej KGHM CUPRUM – CBR w pracach badawczo-rozwojowych na rzecz górnictwa rud miedzi

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule przedstawiono wkład Zakładu Inżynierii Mechanicznej i Elektrycznej KGHM CUPRUM w rozwój i podnoszenie poziomu technicznego górnictwa rud miedzi oraz w rozwiązywanie problemów bieżących i wyznaczanie kierunków rozwoju KGHM Polska Miedź S.A.

Rewitalizacja górniczego dziedzictwa techniki i kultury w pracach KGHM CUPRUM Sp. z o.o. CBR

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

Wielowiekowa historia górnictwa na ziemiach polskich pozostawiła niezwykle bogate górnicze dziedzictwo techniki i kultury. Prace dotyczące zagadnień dziedzictwa górniczego KGHM CUPRUM Sp. z.o.o. Centrum Badawczo-Rozwojowe rozpoczęło od współpracy z Kopalnią Soli „Wieliczka” w 1983 r. Zespół specjalistów, wówczas Zakładów Badawczych i Projektowych Miedzi CUPRUM, podjął się rozwiązania szeregu zagadnień, dotyczących zabezpieczenia zabytkowych wyrobisk podziemnych tej unikatowej kopalni. W ciągu 35-letniej współpracy z KS „Wieliczka” w Zakładzie Górnictwa wykonany został szereg analiz górniczych i geomechanicznych oraz liczne prace studialne i projekty techniczne na potrzeby ochrony bezcennego dziedzictwa górniczego, jakim jest wielicka kopalnia. KGHM CUPRUM Sp. z.o.o. – CBR ma również swój istotny udział w rozpoznaniu i ochronie bogatego dziedzictwa górniczego Dolnego Śląska, gdzie relikty historycznej działalności górniczej zlokalizowane są szczególnie licznie. Najważniejszym przedsięwzięciem w tym obszarze, realizowanym w latach 2010-2013 przez Zakład Górnictwa, był projekt dotyczący terenów i obiektów pogórniczych w gminie Mirsk. Przedsięwzięcie to obejmowało kompleksowe rozpoznanie, zabezpieczenie oraz wykorzystanie dużego zespołu reliktów dawnych robót górniczych do celów poznawczych i rekreacyjnych. Aktualnie w KGHM CUPRUM Sp. z o.o. – CBR prowadzone są prace dotyczące szeregu innych, historycznych obiektów i terenów pogórniczych, związanych m.in. z historycznym górnictwem i metalurgią rud miedzi w okolicach Miedzianki i Ciechanowic – gdzie udokumentowana historia wydobywania rud miedzi sięga 1311 r., Leszczyny – gdzie w XIX w. rozpoczęto systematyczną eksploatację pokładowego złoża rud miedzi, rud ołowiu i srebra w północnej części Gór Sowich czy węgla kamiennego w okolicach Nowej Rudy.

50 lat Zakładu Geologii w strukturze KGHM CUPRUM

Pobierz pełna wersję artykułu (pdf)

W artykule opisano 50-letnią historię działalności Zakładu Geologii KGHM CUPRUM
w kontekście problemów i wyzwań, jakie pojawiały w trakcie udostępniania i eksploatacji złóż rud miedzi w kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. Główny kierunek badań skupiał się na aspektach praktycznych rozpoznawania budowy górotworu i jakości rudy, stanowiących podstawę do planowania produkcji górniczej. Poprzez szczegółowe rozpoznawanie warunków geologicznych i hydrogeologicznych próbowano rozwiązać podstawowe problemy związane z zagrożeniami naturalnymi, a mineralogiczne i petrograficzne badania były i są podstawą do planowania przeróbki wydobytej rudy. Istotnym zagadnieniem jest współwystępowanie w rudach miedzi metali użytecznych, takich jak Ag, Au, Zn, Pb, platynowce, Re, Se, Ni, a także siarki, arsenu i węgla org. Badania i obserwacje strukturalno-tektoniczne, powiązane z wynikami badań wytrzymałościowych, doprowadziły do stworzenia ogólnej klasyfikacji geologiczno-inżynierskiej masywu skalnego w obszarze kopalń. Powiązanie właściwości geomechanicznych masywu skalnego z warunkami prowadzenia eksploatacji wskazywało na potencjalne możliwości wystąpienia zjawisk geodynamicznych. W ostatnich latach jednym z ważniejszych zadań, związanych z postępem eksploatacji, było stworzenie kompleksowego programu badawczego, w celu poszerzenia bazy zasobowej KGHM Polska Miedź S.A. W efekcie, w latach 2007-2014 wykonano wnioski koncesyjne wraz z projektami robót geologicznych na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż: Radwanice, Gaworzyce (udokumentowane już jako jedno złoże rud miedzi Radwanice-Gaworzyce), „Retków-Ścinawa, Głogów, Bytom Odrzański i Kulów-Luboszyce. Skompletowano również wnioski szeregu koncesji na wydobywanie rud miedzi ze złóż na monoklinie przedsudeckiej. W obszarze tzw. Starego Zagłębia programem badań objęto złoże Wartowice (koncesja Synklina Grodziecka) i Niecka Grodziecka (koncesja Konrad). Do tej pory wykonano łącznie 42 głębokie otwory wiertnicze rozpoznawcze i poszukiwawcze.

W artykule opisane są najważniejsze współczesne prace badawczo-rozwojowe, realizowane w ramach funduszy unijnych i badawczych KGHM Polska Miedź S.A. Przedstawiono również zaplecze sprzętowo-laboratoryjne i programowe, znajdujące się
w posiadaniu Zakładu Geologii.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13